Λίπωμα

Λίπωμα ονομάζεται ένας καλοήθης όγκος του λιπώδους ιστού. Αναπτύσσεται συνήθως αργά στο υποδόριο, δηλαδή στο στρώμα λίπους που βρίσκεται ακριβώς κάτω από το δέρμα. Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος, αλλά συναντάται συχνότερα στον αυχένα, στους ώμους, στην πλάτη και στα άκρα.
Τα λιπώματα αποτελούν μαλακά, ευκίνητα μορφώματα κάτω από το δέρμα. Συνήθως δεν προκαλούν συμπτώματα, αλλά μπορούν ανάλογα με το μέγεθος και τη θέση τους να προκαλούν τοπικό πόνο ή ενόχληση.
Η διάγνωση ενός λιπώματος τίθεται κατά κανόνα με την κλινική εξέταση. Σε αμφίβολες περιπτώσεις μπορεί να βοηθήσει το υπερηχογράφημα, ενώ σε μεγάλες ή άτυπες βλάβες μπορεί να χρειαστεί η μαγνητική τομογραφία για επιβεβαίωση της διάγνωσης και αποκλεισμό άλλων βλαβών.
Τα λιπώματα συχνά δεν χρειάζονται κάποια θεραπεία. Η χειρουργική αφαίρεσή τους συνιστάται όταν:

• Αυξάνονται γρήγορα σε μέγεθος.
• Προκαλούν πόνο, ενόχληση ή περιορισμό στην κίνηση.
• Δημιουργούν αισθητικό ή λειτουργικό πρόβλημα.
• Υπάρχει αμφιβολία για τη διάγνωση και απαιτείται ιστολογική επιβεβαίωση.

Η αφαίρεση γίνεται συνήθως στο ιατρείο με τοπική αναισθησία. Σε μεγαλύτερα ή βαθύτερα ευρήματα μπορεί να χρειαστεί γενική αναισθησία.

Δερματικές κύστεις

Οι δερματικές κύστεις είναι καλοήθεις, σακοειδείς σχηματισμοί που αναπτύσσονται κάτω από το δέρμα και περιέχουν συνήθως κερατίνη ή σμήγμα. Υπάρχουν διάφορες μορφές, με πιο συχνές τις επιδερμικές και τις τριχοθυλακικές κύστεις.
Οι επιδερμικές (επιδερμοειδείς)  κύστεις αποτελούν το 80% έως 90% του συνόλου των δερματικών κύστεων που αφαιρούνται χειρουργικά και εμφανίζονται κυρίως στο πρόσωπο, τον αυχένα, την πλάτη και το θώρακα. Προέρχονται από κύτταρα της επιδερμίδας που παγιδεύονται κάτω από το δέρμα. Συχνά φέρουν ένα χαρακτηριστικό μικρό μαύρο στίγμα (πόρο) στο κέντρο τους.
Οι τριχοθυλακικές κύστεις (pilar cysts) αποτελούν περίπου το 10% έως 15% των περιπτώσεων και εμφανίζονται σχεδόν αποκλειστικά στο τριχωτό της κεφαλής. Προέρχονται από το εξωτερικό περίβλημα του θύλακα της τρίχας.
Μια τυπική δερματική κύστη εμφανίζεται ως στρογγυλή, ελαστική, καλά περιγεγραμμένη μάζα κάτω από το δέρμα, η οποία κινείται ελαφρά με την πίεση. Σε πολλές περιπτώσεις διακρίνεται μια μικρή κεντρική οπή στην επιφάνεια του δέρματος. Οι δερματικές κύστεις είναι υπό φυσιολογικές συνθήκες ανώδυνες. Μπορεί όμως να μολυνθούν, οπότε γίνονται επώδυνες, διογκώνονται και εμφανίζουν ερυθρότητα και τοπική ευαισθησία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, έκκριση δύσοσμου υλικού ή πύου.
Η διάγνωση των δερματικών κύστεων γίνεται με την κλινική εξέταση. Η οριστική θεραπεία είναι η χειρουργική αφαίρεση της κύστης μαζί με το τοίχωμά της – η πλήρης αφαίρεση είναι απαραίτητη για την αποφυγή υποτροπής. Η επέμβαση γίνεται συνήθως υπό τοπική αναισθησία.

Σπίλοι – Ελιές

Οι σπίλοι, κοινώς «ελιές», είναι συχνές, καλοήθεις σχηματισμοί του δέρματος που δημιουργούνται από τη συγκέντρωση μελανοκυττάρων (των κυττάρων που παράγουν τη χρωστική του δέρματος). Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν αρκετούς σπίλους στο σώμα τους, οι οποίοι μπορεί να είναι επίπεδοι ή υπερυψωμένοι, με χρώμα που ποικίλλει από ανοιχτό καφέ έως μαύρο.
Αν και η πλειονότητα των σπίλων είναι ακίνδυνοι, ορισμένοι μπορεί να παρουσιάσουν άτυπη συμπεριφορά ή να εξελιχθούν σε κακοήθεια (μελάνωμα). Για την αξιολόγησή τους και τον εντοπισμό ύποπτων χαρακτηριστικών χρησιμοποιείται ο διεθνής κανόνας ABCDE:

• Ασυμμετρία σχήματος (Asymmetry)
• Ακανόνιστα όρια (Borders)
• Ανομοιόμορφο Χρώμα (Colour)
• Διάμετρος (Diameter) μεγαλύτερη από 6mm
• Εξέλιξη (Evolution) – οποιαδήποτε αλλαγή σε μέγεθος, σχήμα, χρώμα ή αίσθηση (φαγούρα, αιμορραγία) μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα

Αν υπάρχει κάποιο χαρακτηριστικό που σας ανησυχεί ή σε περίπτωση αβεβαιότητας, θα ήταν καλό να επισκεφθείτε τον χειρουργό ή δερματολόγο, ο οποίος μπορεί μέσω της κλινικής εξέτασης και της δερματοσκόπησης να αξιολογήσει καλύτερα τον σπίλο.
Σπίλοι χωρίς ύποπτα χαρακτηριστικά δεν απαιτούν κάποια θεραπεία. Η χειρουργική αφαίρεση (εκτομή) ενός σπίλου είναι αναγκαία όταν υπάρχει υποψία κακοήθειας ή μπορεί να γίνει και για αισθητικούς ή λειτουργικούς λόγους. Η διαδικασία εκτελείται στο ιατρείο με τοπική αναισθησία και διαρκεί λίγα λεπτά. Ο σπίλος αφαιρείται σε υγιή όρια και αποστέλλεται για ιστολογική εξέταση (βιοψία), η οποία προσφέρει την τελική, έγκυρη διάγνωση.

Κύστη κόκκυγα

Η κύστη κόκκυγα είναι μία χρόνια φλεγμονή στην περιοχή του κόκκυγα, το κάτω μέρος της πλάτης. Συνήθως δημιουργείται όταν τρίχες διεισδύουν στο δέρμα, προκαλώντας φλεγμονώδη αντίδραση και σχηματισμό κύστης ή πόρων (συριγγίων). Η πάθηση είναι περισσότερο συνηθισμένη στους άνδρες και εμφανίζεται κυρίως σε ηλικίες μεταξύ της εφηβείας και των 40 ετών. Παράγοντες που αυξάνουν το κίνδυνο για εμφάνιση κύστης κόκκυγα αποτελούν η παχυσαρκία, η αυξημένη τριχοφυΐα και η καθιστική ζωή.
Τα συμπτώματα μπορεί να ποικίλλουν ανάλογα με το στάδιο της πάθησης. Στα αρχικά στάδια χωρίς επιπλοκές ή σε χρόνιες περιπτώσεις μπορεί να μην υπάρχουν ιδιαίτερα συμπτώματα και να παρατηρείται περιστασιακά εκροή υγρού από μία μικρή οπή στο δέρμα. Σε περίπτωση φλεγμονής παρατηρείται μια έντονα επώδυνη διόγκωση στην περιοχή, με ερυθρότητα και ευαισθησία και πιθανή εκροή πύου.
Η διάγνωση τίθεται με την κλινική εξέταση και η θεραπεία είναι χειρουργική. Στην φάση της οξείας φλεγμονής/αποστήματος γίνεται άμεση διάνοιξη και παροχέτευση του αποστήματος υπό τοπική αναισθησία. Η οριστική χειρουργική θεραπεία γίνεται μετά την υποχώρηση της φλεγμονής και συνίσταται στην πλήρη αφαίρεση της κύστης και των συνοδών συριγγίων, ούτως ώστε να μειωθεί στο ελάχιστο η πιθανότητα υποτροπής.

Δερματικό απόστημα

Δερματικό απόστημα είναι η συλλογή πύου κάτω από το δέρμα. Δημιουργείται συνήθως λόγω της διείσδυσης μικροβίων κάτω από το δέρμα. Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος. Παρουσιάζεται σαν μια επώδυνη διόγκωση κάτω από το δέρμα με τοπική ερυθρότητα, θερμότητα και ευαισθησία. Η διάγνωση τίθεται με την κλινική εξέταση. Η θεραπεία είναι πάντα χειρουργική και συνίσταται στην άμεση διάνοιξη του αποστήματος και την παροχέτευση (άδειασμα) του πύου.