Τι είναι ο καρκίνος του παχέος εντέρου και του ορθού

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου και του ορθού είναι ο τρίτος πιο συχνός καρκίνος σε άντρες και γυναίκες στην Κύπρο. Αναπτύσσεται από κύτταρα που καλύπτουν το εσωτερικό του παχέος εντέρου ή του ορθού, συνήθως από μικρούς καλοήθεις πολύποδες που μπορεί σταδιακά (συνήθως μετά από αρκετά χρόνια) να μετατραπούν σε κακοήθεις. Αυτό σημαίνει ότι η έγκαιρη ανίχνευση — ακόμα και πριν εμφανιστούν συμπτώματα — σώζει ζωές.

Συμπτώματα

Στα αρχικά στάδια ο καρκίνος δεν δίνει συμπτώματα. Όταν εμφανιστούν, μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Αλλαγή στις συνήθειες κένωσης (επίμονη διάρροια ή δυσκοιλιότητα ή εναλλαγές, αλλαγή στη μορφή των κοπράνων)
• Αίμα στα κόπρανα (φανερό ή κρυπτό)
• Αναιμία και αίσθημα κόπωσης
• Ανεξήγητη απώλεια βάρους
• Πόνος στην κοιλιά, σε πιο προχωρημένα στάδια

Διάγνωση

Η εξέταση εκλογής για τη διάγνωση του καρκίνου του παχέος εντέρου και του ορθού είναι η κολονοσκόπηση με βιοψία. Περαιτέρω εξετάσεις γίνονται για τη σταδιοποίηση (εκτίμηση της βαρύτητας) της νόσου και περιλαμβάνουν την αξονική τομογραφία κοιλίας και θώρακα και το MRI πυέλου (για τον καρκίνο του ορθού).

Το πληθυσμιακό πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου (screening) στην Κύπρο που ισχύει από τον Μάιο 2025 στα πλαίσια του ΓΕΣΥ, περιλαμβάνει τεστ ανίχνευσης αίματος στα κόπρανα σε άνδρες και γυναίκες ηλικίας 50–74 ετών, κάθε δύο χρόνια και σε περίπτωση θετικού τεστ τη διενέργεια κολονοσκόπησης.

Η κολονοσκόπηση γενικά συνιστάται από την ηλικία των 50 ετών (ή νωρίτερα αν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου) για πρόληψη και έγκαιρη ανίχνευση.

Θεραπεία

Χειρουργική θεραπεία

Η χειρουργική αφαίρεση του τμήματος εντέρου που φέρει τον όγκο μαζί με τους γειτονικούς λεμφαδένες είναι η κύρια θεραπεία του καρκίνου του παχέος εντέρου και του ορθού. Στις πλείστες περιπτώσεις πραγματοποιείται λαπαροσκοπικά.

Χημειοθεραπεία – Ακτινοθεραπεία

Ανάλογα με το στάδιο:

• Προεγχειρητική (νεοεπικουρική) χημειο-/ακτινοθεραπεία για καρκίνο ορθού
• Επικουρική χημειοθεραπεία μετά το χειρουργείο: μειώνει τον κίνδυνο υποτροπής σε προχωρημένο στάδιο
• Σε μεταστατική νόσο: χημειοθεραπεία, στοχευμένη θεραπεία ή ανοσοθεραπεία

Η θεραπευτική στρατηγική συναποφασίζεται πάντα στο πλαίσιο Πολυεπιστημονικού Ογκολογικού Συμβουλίου (Χειρουργός, Ογκολόγος, Γαστρεντερολόγος, Ακτινοθεραπευτής, Παθολογοανατόμος), διασφαλίζοντας την πλέον εξατομικευμένη φροντίδα για κάθε ασθενή.